Opvoeding

Hoe kan ik autonome kinderen opvoeden?

Als we het hebben over de autonomie van kinderen, waar hebben we het dan echt over?

Het eerste wat we ons voorstellen is dat de kleine al alleen slaapt, alleen speelt, alleen eet, alleen zichzelf wast, zichzelf reguleert…

Hoe vaak heb ik het woord ‘alleen’ geschreven? Klinkt het niet een beetje vreemd?

Dat is de autonomie die wij als volwassenen begrijpen.

Het wordt al snel vanuit een verkeerd perspectief, van bovenaf, gezien.

Als volwassene wil ik doen wat ik leuk vind; ik wil in slaap kunnen vallen als ik moe ben, mezelf voeden als ik honger heb, voor mijn persoonlijke hygiëne zorgen en voldoende controle over mijn emoties hebben.

De beschrijving van de autonomie die we inbedden in kinderen is de onze! Het cruciale verschil is de benadering van het concept “autonomie”.

Maar wat als we dit vanuit het perspectief van het kind bekijken?
Wat als we in zijn of haar wijd open ogen kijken en hem vragen: “Wat wil je?” Die ogen zullen ons vertellen over een andere autonomie.

De autonomie van het bemind, verzorgd en getroost worden. Een kind geniet bijvoorbeeld van zijn volledige autonomie wanneer hij wordt opgetild als hij huilt, als hij wordt geholpen om te spelen als dat nodig is, of in slaap wordt gezongen.

Als we een kind zien glimlachen kunnen we er zeker van zijn dat hij autonoom is en gebruik maakt van zijn recht om gelukkig te zijn.

Huilen is voor een kind de enige manier om ons duidelijk te maken dat hij ongelukkig is en dat zijn wensen niet worden vervuld.

Wij zijn niet echt zo verschillend. Zowel volwassenen als kinderen drukken geluk en ongeluk zichtbaar uit. Het is voor iedereen direct duidelijk als een persoon of blij of verdrietig is. Dit is niet gebonden aan leeftijd.

Nu vraag ik me af; ‘Waarom en wanneer hebben we besloten om verschillend om te gaan met de emoties van volwassenen en kinderen?’

Het wordt nog algemeen aanvaard dat als een kind bijvoorbeeld voor het slapen gaan huilt, het goed is om niet te reageren en niet steeds weer op te pakken.

Letterlijk betekent ‘autonomie’ :

De bevoegdheid van een persoon of entiteit om naar eigen inzicht te handelen, ongeacht de mening of wensen van anderen.


Onze kinderen zijn van nature autonoom. Het is aan ons om dit te respecteren en te waarderen, los van onze eigen indoctrinaties jegens opvoeding. Zodoende kunnen we wellicht onze kinderen én onszelf leren begrijpen en in staat stellen om autonoom te zijn.

author-sign